Telefonunuz olmadan sokağa çıkamıyorsanız, sabah uyanır uyanmaz aklınıza ilk gelen şey telefonunuza bakmak ve sosyal medya hesaplarınızı kontrol etmek oluyorsa, gece telefonunuza sıkı sıkı sarılıp uyumaya çalışıyor ancak sürekli çevrimiçi olma isteğiyle uykusuz geceler yaşıyorsanız, sosyal ortamlarda bile sosyal medyaya girme arzusu hissediyorsanız, aldığınız yorumlar ve beğeniler ruh halinizi etkiliyorsa, internet erişiminin olmaması ya da geride bıraktığımız haftalarda yaşadığımız gibi sosyal medya mecralarına erişimin kısıtlanması sizin için tahammül edilemez bir durum haline geliyorsa sosyal medya bağımlılığı ve nomofobi belirtileri gösteriyor olabilirsiniz.
Bugün sosyal medya bağımlılığını ve nomofobiyi konuşmak üzere değerli Uzm. Klnk. Psk Yağmur Akbulut ile bir araya geldik.
Sosyal Medya Bağımlılığı Belirtileri Günlük Hayatta Nasıl Kendini Gösterir?
Bu yazıda alışkanlıkların ve alışkanlıklardan bir adım öteye geçen bağımlılıkların hayatımızdaki yerini konuşalım istiyorum. Özellikle sosyal medya platformlarına erişimin kısıtlandığı dönemlerde çoğumuzda fiziksel ve psikolojik bir iyi olmama hali gözlenebiliyor. Kaygı, mutsuzluk ve endişe bir yana, elimizi kolumuzu koyacak yer bulamadığımızı hissedebiliyoruz.
Sabah uyanınca sosyal medya yokluğunu hatırlayıp güne mutsuz başlamak, “Nasılsa paylaşamayacağım” diye tatilleri, spor salonlarını ya da sosyal planları ertelemek, arkadaş buluşmalarında bile telefon ve sosyal medya üzerinden tartışmalar yaşamak bu sürecin gündelik hayata yansıyan örnekleri arasında yer alıyor.
Belki de elimizde telefon olmadan ilk kez gerçekten sohbet ettiğimiz anlar yaşadık. Hatta “Eşim yakışıklıymış”, “Karım güzelmiş” gibi esprilerle birbirimizin yüzüne, gözüne ve sohbetine odaklandığımız anları fark ettik. Tüm bunların altında alışkanlıkların ve bağımlılıkların gücü yatıyor olabilir. Hepimiz kendimizi bir anda çıplak kalmış gibi hissettik.
Peki sosyal medya bağımlılığı nedir?
Sosyal Medya Bağımlılığı Nedir?
Yağmur Akbulut:
Tanıyı koymak önemli bir nokta. Kişileri ikiye ayırıyoruz: sosyal medya kullanıcısı ve sosyal medya bağımlısı. Bu ayrımda özellikle işlevsellik noktasına odaklanıyoruz.
Bağımlı kişi günlük rutinlerini aksatabiliyor. İş, okul ve sosyal hayat gibi yaşam alanlarından uzaklaşarak ilişkilerini aksatabiliyor. Sosyal ağlarda geçirilen zaman dengeyi aşmış durumda oluyor.
Her sosyal medya kullanıcısı ya da bu mecralarda olmayı seven kişi elbette bağımlı değildir. Biz bağımlılık noktasına odaklanacak ve böyle bir değerlendirme yapacaksak belirli maddelere dikkat ediyoruz.
Sosyal Medya Bağımlılığının Belirtileri Nelerdir?
Yağmur Akbulut:
Kendinizi sosyal medya mecralarına adadıysanız, yani bu mecrada varlığınızı gösterebilmek için yiyor, içiyor, geziyor, eğleniyor ve kendinize bakıyorsanız; tüm bunları sosyal hayatın doğal bir parçası olarak değil, sosyal medyanın gerekliliği olarak yapıyorsanız dikkatli olmak gerekir.
Sosyal medya bağımlılığı belirtileri günlük yaşamda şu şekilde görülebilir:
- Sabah uyanır uyanmaz yapılan ilk şeyin telefonda sosyal ağlara bakmak olması.
- Gece sık sık uyanıp “Acaba neler oldu?” düşüncesiyle sosyal medya hesaplarını kontrol etmek.
- Sosyal medya kullanımının takıntı düzeyine ulaşması.
- Sosyal medyada gösterilen kimliğin gerçek kimlik olduğuna inanmaya başlamak.
- Alınan yorumların ve beğenilerin kişiyi olumlu ya da olumsuz anlamda uç noktalara taşıması.
- Sosyal medyada aktif olabilmek için sosyal yaşantıdan ve gerçek hayattan vazgeçmek.
- Yüz yüze ilişkiler kurmaktan kaçınmak.
- Gerçek sosyal ilişkiler yerine dijital etkileşimlere daha fazla önem vermek.
Bu belirtiler kişinin günlük hayatını, ilişkilerini, işlevselliğini ve ruh halini belirgin şekilde etkiliyorsa sosyal medya bağımlılığından söz etmek mümkün olabilir.
Sosyal Medya Bağımlılığı Hangi Psikolojik Sorunlara Neden Olabilir?
Yağmur Akbulut:
Aslında sosyal medya bağımlılığı bazen bir sonuç olabilir. Şöyle açıklayayım: Kişide var olan psikolojik bozuklukların kendini gösterdiği yer bazen sosyal medya mecraları olabilir.
Örneğin kişi zaten takıntı problemi yaşıyor olabilir. Kişi zaten sosyalleşememe ya da izolasyon problemi yaşıyor olabilir. Bunu gösterdiği yer ise sosyal medya mecrasıdır. Yani altta yatan nedenlerin bir sonucu olarak da sosyal medya bağımlısı olabilirsiniz.
Sosyal medya bağımlılığı bazı durumlarda şu psikolojik sorunlarla ilişkili olabilir:
- Kaygı.
- Mutsuzluk.
- Endişe.
- Öfke.
- Yetersizlik hissi.
- Dikkat dağınıklığı.
- Odaklanamama.
- Gerçek ilişkilerden uzaklaşma.
- Sosyal izolasyon.
- Takıntılı kontrol etme davranışları.
Altta yatan asıl nedenlerin ortaya çıkarılması önemlidir. Sosyal medya bağımlılığı bazen kişinin yaşadığı psikolojik zorlanmanın kendini gösterdiği alan olabilir. Bazen de uzun süreli ve kontrolsüz kullanım sonucunda kişinin ruh hali, ilişkileri ve günlük yaşam düzeni olumsuz etkilenebilir.
Sosyal Medya Bağımlılığı Tedavisi Olan Bir Rahatsızlık Mıdır?
Peki sosyal medya bağımlılığı tedavisi olan bir rahatsızlık mı? Bu bağımlılığı yenmek için neler yapabiliriz?
Yağmur Akbulut:
Happ Health ailesi olarak online psikolojik danışmanlık hizmeti veriyoruz. Bu bağımlılıkların gücünü azaltmak adına evinizde, işinizde ya da kendiniz için uygun bir ortam bulduğunuzda danışmanlık desteği alabiliyorsunuz.
Danışanımıza bağımlı demeden önce belirli testler yapıyoruz. Onun yaşantısına inip onu iyice tanımaya çalışıyoruz. Bu mecraları kullanma sıklığını ve kullanım şeklini değerlendiriyoruz. Sosyal ağlarda geçirdiği zamanın hayatının işlevselliğini ne kadar bozduğuna bakıyoruz.
Sonrasında danışanımız ile birlikte bir yol haritası çiziyoruz. Kişinin gerçek sosyal hayatına, ilişkilerine, yüz yüze iletişim dinamiklerine ve hobilerine yönelmesine yardımcı oluyoruz.
Sosyal Medya Bağımlılığı Yenilebilir Mi?
Yani yenebileceğimiz bir durum bu?
Yağmur Akbulut:
Tabii ki. Her bağımlılık gibi. Kişinin öncelikle içinde bulunduğu bu durumdan çıkmayı istemesi gerekiyor. İstediği sürece bizler zaten her şekilde danışanımızın yanında olup bağımlılık noktasını çözmesine yardımcı oluyoruz.
Sosyal medya bağımlılığı ve nomofobi belirtileri yaşayan kişiler için ilk adım farkındalıktır. Kişi sosyal medya kullanımının günlük yaşamını, ilişkilerini, uyku düzenini, işlevselliğini ve ruh halini etkilediğini fark ettiğinde profesyonel destek almak süreci daha sağlıklı hale getirebilir.
Happ Health İle Online Psikolog Desteği Alın
Telefonunuzdan uzak kaldığınızda yoğun kaygı yaşıyor, sosyal medya hesaplarınızı kontrol etme isteğinizi yönetmekte zorlanıyor ya da dijital alışkanlıklarınızın günlük yaşamınızı etkilediğini düşünüyorsanız Happ Health üzerinden online psikolog desteği alabilirsiniz.
Happ Health’in online psikolojik danışmanlık hizmetiyle evinizde, iş yerinizde ya da kendinizi rahat hissettiğiniz herhangi bir ortamda uzman desteğine ulaşabilirsiniz. Sosyal medya bağımlılığı, nomofobi, kaygı, yetersizlik hissi, odaklanma güçlüğü ve dijital alışkanlıklarla ilgili yaşadığınız zorlanmaları bir uzman eşliğinde değerlendirebilir, size uygun bir yol haritası oluşturabilirsiniz.
Röportajımızın video halini izlemek isterseniz Happ Health Youtube kanalımızda ilgili video için sizleri bekleriz.
