Kilo Vermek Uyku Apnesini İyileştirir Mi?

Fazla kilo ve obezite, obstrüktif uyku apnesinin önemli risk faktörleri arasında yer alır. Boyun ve üst solunum yolu çevresinde biriken yağ dokusu, uyku sırasında hava yolunun daha kolay daralmasına neden olabilir. Karın bölgesindeki fazla kilo da solunum hareketlerini zorlaştırarak gece solunumunu olumsuz etkileyebilir.

Fazla kilosu bulunan kişilerde kontrollü kilo kaybı, uyku apnesinin şiddetini ve horlamayı azaltmaya yardımcı olabilir. Bazı kişilerde gece meydana gelen nefes durmalarının sayısı, oksijen düşüşleri ve gündüz uyku hâli azalabilir. Ancak kilo vermek her kişide uyku apnesini tamamen ortadan kaldırmaz.

Uyku apnesi yalnızca kilo nedeniyle gelişmez. Çene yapısı, büyük bademcikler, burun tıkanıklığı, dil kökünün konumu, yaş ve üst solunum yolunun doğal yapısı da hastalığın ortaya çıkmasında etkili olabilir. Bu nedenle kilo kaybının etkisi kişiden kişiye değişir.

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Kilo verme planı ve uyku apnesi tedavisi kişinin sağlık durumuna göre hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Fazla Kilo Uyku Apnesini Nasıl Etkiler?

Fazla kilo, özellikle boyun çevresindeki yumuşak dokuların artmasına yol açabilir. Uyku sırasında kasların gevşemesiyle birlikte bu dokular hava yolunu daraltabilir veya geçici olarak kapatabilir. Solunumun tekrar başlaması için beyin kısa süreli uyanma tepkileri oluşturabilir ve bu durum gece boyunca defalarca tekrarlanabilir.

Karın bölgesindeki fazla yağ dokusu da diyaframın hareketini ve akciğerlerin genişlemesini zorlaştırabilir. Bu durum özellikle sırtüstü uyku sırasında solunum üzerindeki yükü artırabilir.

Fazla kilonun uyku apnesi üzerindeki olası etkileri şunlardır:

• Üst solunum yolundaki daralmayı artırabilir.
• Uyku sırasında hava yolunun daha kolay kapanmasına neden olabilir.
• Horlamanın şiddetini artırabilir.
• Gece oksijen düşüşlerinin daha belirgin olmasına katkıda bulunabilir.
• Uyku apnesinin şiddetini artırabilir.
• Gündüz yorgunluğu ve uyku hâlini ağırlaştırabilir.
• Yüksek tansiyon ve metabolik riskleri artırabilir.

Fazla kilo önemli bir risk faktörü olsa da normal kilolu kişilerde de uyku apnesi görülebilir. Bu nedenle kişinin kilosuna bakılarak uyku apnesi tanısı konulamaz veya hastalık dışlanamaz.

Kilo Kaybı Uyku Apnesini Ne Kadar Azaltabilir?

Uyku apnesinin iyileşmesi için herkes açısından geçerli tek bir kilo kaybı miktarı bulunmaz. Sonuçlar kişinin başlangıç kilosuna, yağ dağılımına, uyku apnesinin şiddetine, solunum yolu yapısına, yaşına ve eşlik eden hastalıklarına göre değişebilir.

Kontrollü ve sürdürülebilir kilo kaybı, bazı kişilerde nefes durmalarının sayısını azaltabilir. Horlama, sabah baş ağrısı, dinlenemeden uyanma ve gündüz uyku hâli gibi belirtilerde de iyileşme görülebilir. Ancak belirtilerin azalması uyku apnesinin tamamen geçtiğini göstermez.

Kilo kaybının etkisini belirleyen faktörler şunlardır:

• Uyku apnesinin başlangıçtaki şiddeti
• Verilen kilo miktarı
• Kilonun hangi bölgelerden kaybedildiği
• Boyun çevresindeki yağ dokusunun azalması
• Çene ve üst solunum yolu yapısı
• Burun tıkanıklığı veya büyük bademcik bulunması
• Alkol ve sigara kullanımı
• Uyku pozisyonu
• Önerilen tedavilerin düzenli uygulanması

Küçük ve sürdürülebilir bir kilo kaybı bile genel sağlık üzerinde olumlu etki sağlayabilir. Ancak hızlı ve kontrolsüz kilo verme yöntemleri yerine kişiye uygun, uzun süre sürdürülebilecek bir plan tercih edilmelidir.

Kilo Veren Herkes CPAP Cihazını Bırakabilir Mi?

Kilo verilmesi bazı kişilerde uyku apnesinin şiddetini azaltabilir ve CPAP tedavisi için gereken basıncın değişmesine neden olabilir. Bununla birlikte daha az horlamak veya sabahları daha dinç uyanmak, CPAP cihazının artık gerekli olmadığını kanıtlamaz.

Uyku apnesine bağlı solunum durmaları kişi tarafından fark edilmeyebilir. Horlama azalsa bile gece oksijen düşüşleri devam edebilir. Bu nedenle CPAP tedavisi yalnızca belirtilerdeki iyileşmeye dayanılarak bırakılmamalıdır.

Önemli miktarda kilo veren bir kişide şu adımlar değerlendirilebilir:

• Uyku apnesi belirtilerinin yeniden gözden geçirilmesi
• CPAP cihazının kullanım verilerinin incelenmesi
• Maske ve basınç ayarlarının değerlendirilmesi
• Kontrol uyku testi yapılması
• Yeni sonuca göre tedavinin hekim tarafından düzenlenmesi

CPAP cihazı, ağız içi araç veya diğer uyku apnesi tedavileri hekim önerisi olmadan bırakılmamalı ya da değiştirilmemelidir. Tedavinin erken sonlandırılması gece solunum durmalarının yeniden başlamasına neden olabilir.

Normal Kilolu Kişilerde Uyku Apnesi Görülür Mü?

Uyku apnesi yalnızca fazla kilosu bulunan kişilerde görülmez. Normal kilolu ve fiziksel olarak aktif kişilerde de üst solunum yolunun yapısına veya başka sağlık sorunlarına bağlı olarak uyku apnesi gelişebilir.

Normal kilolu kişilerde uyku apnesine katkıda bulunabilecek durumlar şunlardır:

• Alt çenenin geride konumlanması
• Büyük bademcikler veya geniz eti
• Dil kökünün hava yolunu daraltması
• Burun bölmesinde eğrilik
• Kronik burun tıkanıklığı
• Üst solunum yolunun doğal olarak dar olması
• Yaşla birlikte boğaz kaslarının gevşemesi
• Ailede uyku apnesi öyküsü bulunması
• Bazı nörolojik, kalp veya solunum sistemi hastalıkları

Normal kiloda olmak uyku apnesini dışlamaz. Horlama, uykuda nefes durması, boğulur gibi uyanma veya gündüz aşırı uyku hâli bulunan kişiler kilo durumundan bağımsız olarak değerlendirilmelidir.

Kilo Verirken Uyku Apnesi İçin Neler Yapılabilir?

Kilo yönetimi, uyku apnesi tedavisinin önemli bir parçası olabilir. Ancak çoğu kişide tek başına yeterli olmayabilir. Kilo verme süreci devam ederken hekim tarafından önerilen CPAP, ağız içi araç veya diğer tedaviler sürdürülmelidir.

Uyku apnesi yönetimini destekleyebilecek yaşam alışkanlıkları şunlardır:

• Kişiye uygun ve sürdürülebilir bir beslenme planı oluşturmak
• Sağlık durumuna uygun düzenli fiziksel aktivite yapmak
• Her gün benzer saatlerde uyumaya ve uyanmaya çalışmak
• Yatmadan önce alkol tüketiminden kaçınmak
• Sigara kullanımını bırakmak
• Uyku ilaçlarını hekim önerisi dışında kullanmamak
• Sırtüstü yatıldığında belirtiler artıyorsa uygun uyku pozisyonunu değerlendirmek
• Önerilen CPAP veya ağız içi aracı düzenli kullanmak
• Kilo ve belirtilerdeki değişimleri hekimle paylaşmak
• Gerekli görüldüğünde kontrol uyku testi yaptırmak

Kilo verme ilaçları veya cerrahi kilo kaybı yöntemleri her kişi için uygun değildir. Bu seçenekler kişinin vücut kitle indeksi, eşlik eden hastalıkları ve daha önce uygulanan yöntemlere göre hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Uyku apnesine bağlı gündüz aşırı uyku hâli varsa araç kullanırken ve dikkat gerektiren işlerde dikkatli olunmalıdır. Kontrol edilemeyen uyku atakları yaşayan kişilerin değerlendirme tamamlanana kadar araç kullanmaması gerekir.

Happ Health İle Evde Uyku Testinizi Planlayın

Kilo kaybı bazı kişilerde uyku apnesinin şiddetini azaltabilir. Ancak horlamanın azalması veya daha dinç uyanmak, hastalığın tamamen geçtiğini göstermez. Medical Park ve Liv Hospital güvencesiyle sunulan Happ Health Evde Uyku Testi hizmetiyle uyku sırasındaki solunum olaylarının ve oksijen değişimlerinin değerlendirilmesini sağlayabilirsiniz.

Önemli kilo kaybından sonra CPAP ihtiyacının veya tedavi planının değişip değişmediğini belirlemek için kontrol testi gerekebilir. Kullanılan cihaz veya tedavi hekim önerisi olmadan bırakılmamalıdır.

Happ Health ile Her Yerde, Herkes İçin, Hep Sağlık yaklaşımıyla uyku sağlığınızdaki değişimi evinizin konforunda takip edebilirsiniz.