Uyku apnesinden şüphelenildiğinde değerlendirme süreci tek bir uzmanlık alanıyla sınırlı olmayabilir. İlk başvuru aile hekimi, iç hastalıkları uzmanı veya kişinin mevcut şikâyetine göre farklı bir branşa yapılabilir. Uyku apnesi şüphesi güçlendiğinde ise göğüs hastalıkları, kulak burun boğaz veya nöroloji gibi uyku bozukluklarının değerlendirilmesinde rol alan uzmanlık alanlarına yönlendirme yapılabilir.
Hangi uzmana başvurulacağı; kişinin horlama, uykuda nefes durması, gündüz aşırı uyku hâli, burun tıkanıklığı, çene yapısı, eşlik eden hastalıkları ve diğer belirtilerine göre değişebilir.
Uyku apnesi tanısı yalnızca belirtilere bakılarak konulmaz. Hekim değerlendirmesi sonrasında uygun görülen kişilerde uyku testi planlanabilir ve sonuçlar klinik bulgularla birlikte yorumlanır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Uyku apnesi şüphesinde hangi uzmanlık alanının uygun olduğuna kişinin belirtileri ve sağlık öyküsü doğrultusunda hekim tarafından karar verilmelidir.
Uyku Apnesi İçin İlk Olarak Hangi Doktora Gidilir?
Uyku apnesinden şüphelenen bir kişi ilk olarak aile hekimine, iç hastalıkları uzmanına veya doğrudan uyku bozukluklarıyla ilgilenen bir uzmana başvurabilir.
İlk değerlendirmede özellikle şu belirtiler sorgulanabilir:
-
Yüksek sesli ve düzenli horlama
-
Uykuda nefes durmasının gözlenmesi
-
Boğulur veya nefessiz kalır gibi uyanma
-
Sabah baş ağrısı
-
Sabah ağız kuruluğu
-
Yeterli uykuya rağmen yorgun kalkma
-
Gün içinde aşırı uyku hâli
-
Dikkat ve konsantrasyon sorunları
-
Kontrol edilmesi zor yüksek tansiyon
Bu bulgular doğrultusunda hekim, uyku apnesi açısından daha ayrıntılı değerlendirme için ilgili branşa yönlendirme yapabilir.
Uyku Apnesi İçin Göğüs Hastalıkları Uzmanına Gidilir Mi?
Evet. Göğüs hastalıkları uzmanları, obstrüktif uyku apnesinin değerlendirilmesinde sık rol alan branşlardan biridir.
Özellikle:
-
Horlama
-
Uykuda nefes durması
-
Gece boğulur gibi uyanma
-
Gündüz aşırı uyku hâli
-
Oksijen düşüklüğünden şüphelenilmesi
-
Akciğer veya solunum sistemi hastalıklarının bulunması
durumlarında göğüs hastalıkları değerlendirmesi uygun olabilir.
Göğüs hastalıkları uzmanı kişinin solunum sistemiyle ilgili öyküsünü değerlendirebilir ve gerekli görülürse uyku testi planlayabilir.
Uyku Apnesinde Kulak Burun Boğaz Uzmanı Ne Zaman Değerlendirir?
Kulak burun boğaz uzmanı özellikle üst solunum yolunda anatomik daralmaya yol açabilecek durumların değerlendirilmesinde rol oynar.
Bunlar arasında:
-
Burun tıkanıklığı
-
Burun bölmesinde eğrilik
-
Büyük bademcikler
-
Geniz eti
-
Yumuşak damakla ilgili yapısal sorunlar
-
Dil kökü çevresinde daralma
-
Üst solunum yolunda anatomik engeller
yer alabilir.
Kişinin horlamasının ve uyku apnesi belirtilerinin üst solunum yolundaki anatomik bir sorunla ilişkili olduğu düşünülüyorsa kulak burun boğaz değerlendirmesi istenebilir.
Nöroloji Uyku Apnesi Tanısında Rol Alır Mı?
Evet. Nöroloji uzmanları özellikle uyku tıbbı ve uyku laboratuvarlarıyla ilgilenen merkezlerde uyku bozukluklarının değerlendirilmesinde rol alabilir.
Uyku apnesinin yanı sıra:
-
Narkolepsi
-
Huzursuz bacak sendromu
-
Parasomniler
-
Uyku sırasında hareket bozuklukları
-
Gündüz aşırı uyku hâli
gibi farklı uyku bozukluklarının ayırıcı tanısında nörolojik değerlendirme gerekebilir.
Kişinin belirtileri yalnızca uyku apnesiyle açıklanamıyorsa veya başka bir uyku bozukluğundan şüpheleniliyorsa nöroloji uzmanına yönlendirme yapılabilir.
Uyku Apnesi İçin Uyku Kliniğine Başvurulabilir Mi?
Uyku bozuklukları konusunda hizmet veren uyku klinikleri veya uyku merkezleri, multidisipliner değerlendirme sağlayabilir.
Bu merkezlerde farklı uzmanlık alanlarından hekimler birlikte çalışabilir. Bunlar arasında:
-
Göğüs hastalıkları
-
Nöroloji
-
Kulak burun boğaz
-
Psikiyatri
-
Kardiyoloji
-
Diş hekimliği
gibi branşlar yer alabilir.
Uyku apnesi şüphesi bulunan kişilerde uyku testi ve sonraki değerlendirmelerin aynı merkezde planlanması mümkün olabilir.
Uyku Apnesi Tanısı Nasıl Konulur?
Uyku apnesi tanısı yalnızca horlama veya gündüz yorgunluğu gibi belirtilere dayanılarak konulmaz.
Tanı sürecinde kişinin:
-
Uyku alışkanlıkları
-
Horlama sıklığı
-
Uykuda nefes durmaları
-
Gündüz uyku hâli
-
Kullandığı ilaçlar
-
Eşlik eden sağlık sorunları
-
Kilo ve fiziksel özellikleri
değerlendirilebilir.
Uyku apnesinden şüphelenildiğinde uyku testi planlanabilir.
Uyku testi sırasında değerlendirmeye göre:
-
Hava akımı
-
Solunum hareketleri
-
Kandaki oksijen seviyesi
-
Kalp hızı
-
Horlama
-
Uyku pozisyonu
gibi parametreler kaydedilebilir.
Test sonuçları kişinin belirtileri ve sağlık öyküsüyle birlikte değerlendirilmelidir.
Uyku Apnesi İçin Evde Uyku Testi Yeterli Olabilir Mi?
Bazı yetişkinlerde obstrüktif uyku apnesi şüphesi güçlü olduğunda evde uyku testi kullanılabilir.
Evde uyku testi kişinin kendi uyku ortamında gerçekleştirilir ve gece boyunca solunumla ilişkili belirli parametrelerin kaydedilmesini sağlar.
Ancak evde uyku testi herkes için uygun değildir.
Özellikle:
-
Başka bir uyku bozukluğundan şüphelenilmesi
-
Ciddi kalp veya akciğer hastalıklarının bulunması
-
Evde yapılan testin yetersiz veya belirsiz sonuç vermesi
-
Uyku apnesi şüphesinin devam etmesine rağmen testin normal çıkması
durumlarında daha kapsamlı bir uyku laboratuvarı testi gerekebilir.
Hangi testin uygun olduğuna hekim tarafından karar verilmelidir.
Uyku Testi Sonucunu Hangi Doktor Değerlendirir?
Uyku testi sonuçları, testi isteyen veya uyku bozukluğu alanında değerlendirme yapan hekim tarafından yorumlanabilir.
Bu hekim:
-
Göğüs hastalıkları uzmanı
-
Nöroloji uzmanı
-
Uyku tıbbı alanında çalışan ilgili uzman
-
Bazı durumlarda multidisipliner uyku ekibi
olabilir.
Test sonucunun tek başına değerlendirilmesi yeterli değildir. Solunum olaylarının sıklığı, oksijen seviyesindeki değişiklikler, kişinin belirtileri ve eşlik eden hastalıkları birlikte ele alınmalıdır.
Uyku Apnesi Tedavisinde Farklı Uzmanlar Birlikte Çalışabilir Mi?
Evet. Uyku apnesi tedavisinde hastalığın nedenine ve şiddetine bağlı olarak birden fazla uzmanlık alanının birlikte çalışması gerekebilir.
Örneğin:
-
Solunum ve PAP tedavileri için göğüs hastalıkları
-
Anatomik darlıklar için kulak burun boğaz
-
Diğer uyku bozukluklarının değerlendirilmesi için nöroloji
-
Ağız içi araçlar için diş hekimliği
-
Kilo yönetimi için diyetisyen
-
Eşlik eden kalp hastalıkları için kardiyoloji
değerlendirmesi gerekebilir.
Uyku apnesi yalnızca gece yaşanan bir solunum sorunu olarak değil, genel sağlık durumuyla ilişkili bir uyku bozukluğu olarak değerlendirilmelidir.
Hangi Durumlarda Uyku Apnesi İçin Değerlendirme Geciktirilmemelidir?
Özellikle aşağıdaki belirtiler bulunuyorsa uyku apnesi değerlendirmesinin geciktirilmemesi önemlidir:
-
Uykuda tekrarlayan nefes durmaları
-
Şiddetli ve düzensiz horlama
-
Gece boğulur gibi uyanma
-
Gün içinde kontrol edilemeyen uyku hâli
-
Araç kullanırken uyuklama
-
Sabahları belirgin baş ağrısı
-
Sürekli yorgunluk
-
Dikkat ve hafıza sorunları
-
Kontrol altına alınmakta zorlanan yüksek tansiyon
Özellikle araç kullanırken uyku hâli yaşayan kişilerin dikkat gerektiren aktivitelerden kaçınması önemlidir.
Happ Health İle Uyku Sağlığınızı Değerlendirin
Uyku apnesinden şüphelenildiğinde ilk değerlendirme sonrasında kişinin belirtilerine göre göğüs hastalıkları, kulak burun boğaz, nöroloji veya uyku bozuklukları alanında çalışan farklı uzmanlara yönlendirme yapılabilir.
Tanı sürecinde uyku sırasında meydana gelen solunum olaylarının objektif olarak değerlendirilmesi gerekebilir.
Medical Park ve Liv Hospital güvencesiyle sunulan Happ Health Evde Uyku Testi hizmetiyle solunum, oksijen seviyesi ve ilgili parametrelerin kendi uyku ortamınızda kaydedilmesini sağlayabilirsiniz.
Elde edilen sonuçlar, uyku apnesi açısından ileri değerlendirme gerekip gerekmediğinin belirlenmesine yardımcı olabilir. Test sonuçlarının kişinin belirtileri ve sağlık öyküsüyle birlikte hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir.
Happ Health ile Her Yerde, Herkes İçin, Hep Sağlık yaklaşımıyla uyku sağlığınızı değerlendirmek için ilk adımı evinizin konforunda atabilirsiniz.
