Uyku Apnesi Depresyona Yol Açabilir Mi?

Uyku apnesi ile depresif belirtiler arasında karşılıklı bir ilişki bulunabilir. Uyku apnesi her kişide depresyona yol açmaz ve depresyonun tek nedeni değildir. Bununla birlikte gece boyunca uykunun tekrar tekrar bölünmesi, kandaki oksijen düzeyinin düşmesi ve dinlendirici uykunun sürdürülememesi kişinin ruh hâlini, enerjisini ve günlük işlevselliğini olumsuz etkileyebilir.

Tedavi edilmeyen uyku apnesi; sürekli yorgunluk, isteksizlik, dikkat güçlüğü, sinirlilik ve sosyal yaşamdan uzaklaşma gibi depresyon belirtilerine benzeyen yakınmalara neden olabilir. Aynı zamanda depresyon da uyku düzenini bozabilir, uykuya dalmayı zorlaştırabilir veya kişinin fazla uyumasına yol açabilir.

Bu nedenle uyku apnesi ile depresyon birbirine benzeyen ya da aynı kişide birlikte görülebilen iki farklı sağlık sorunu olarak değerlendirilmelidir. Kesin ayrım yalnızca belirtilere bakılarak yapılamaz; kişinin uyku düzeni, ruhsal belirtileri, sağlık öyküsü ve gerektiğinde uyku testi sonuçları birlikte ele alınmalıdır.

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Depresyon tanısı ve uyku apnesi değerlendirmesi ilgili sağlık uzmanları tarafından yapılmalıdır.

Uyku Apnesi Ruh Hâlini Nasıl Etkileyebilir?

Uyku apnesinde solunumun tekrarlayan biçimde durması veya azalması, beynin gece boyunca kısa süreli uyanma tepkileri vermesine neden olabilir. Kişi bu uyanmaları çoğu zaman hatırlamaz. Ancak uykunun doğal evreleri bozulduğu için yeterli süre uyunsa bile sabah dinlenmiş hissedilmeyebilir.

Sürekli bölünen uyku, gün içinde enerji düşüklüğüne ve zihinsel performansın azalmasına yol açabilir. Kişi günlük sorumluluklarını yerine getirmekte zorlandıkça motivasyon kaybı, umutsuzluk veya içe kapanma yaşayabilir. Gece oksijen düzeyindeki tekrarlayan düşüşler de dikkat, hafıza ve duygusal düzenleme üzerinde olumsuz etki oluşturabilir.

Uyku apnesinin ruh hâli üzerindeki olası etkileri şunlardır:

• Sabah yorgun ve isteksiz uyanma
• Gün içinde enerji düşüklüğü
• Sinirlilik ve tahammülsüzlük
• Dikkat ve odaklanma güçlüğü
• Unutkanlık
• İş veya okul performansında azalma
• Sosyal etkinliklerden uzaklaşma
• Motivasyon kaybı
• Keyifsizlik veya çökkünlük hissi
• Kaygı düzeyinde artış

Bu belirtiler depresyonda da görülebilir. Bu nedenle yalnızca yorgunluk veya isteksizlik bulunması, kişinin depresyonda ya da uyku apnesi olduğu anlamına gelmez.

Uyku Apnesi Belirtileri Depresyonla Karışabilir Mi?

Uyku apnesi ve depresyon bazı ortak belirtiler gösterebilir. Her iki durumda da yorgunluk, dikkat güçlüğü, uyku düzeninde bozulma, motivasyon kaybı ve günlük yaşamda performans düşüşü görülebilir. Bu benzerlik, özellikle horlama veya gece nefes durması fark edilmeyen kişilerde değerlendirmeyi zorlaştırabilir.

Uyku apnesi olasılığını daha fazla düşündüren belirtiler şunlardır:

• Yüksek sesli ve düzenli horlama
• Uykuda nefesin durduğunun fark edilmesi
• Horlamanın ardından sessizlik ve güçlü nefes alma
• Boğulur veya nefessiz kalır gibi uyanma
• Sabah baş ağrısı
• Ağız kuruluğuyla uyanma
• Gün içinde kontrol edilemeyen uyku hâli
• Geceleri sık sık uyanma
• Kontrol altına alınmakta zorlanan yüksek tansiyon

Depresyon olasılığını daha fazla düşündüren belirtiler ise şunlardır:

• Uzun süren çökkünlük veya boşluk hissi
• Daha önce keyif alınan etkinliklere karşı ilgi kaybı
• Değersizlik veya yoğun suçluluk düşünceleri
• Sürekli umutsuzluk
• İştah ve kilo değişiklikleri
• Karar vermekte zorlanma
• Kendine zarar verme veya yaşamına son verme düşünceleri

Uyku apnesi ile depresyon aynı kişide birlikte bulunabilir. Bu durumda yalnızca birinin tedavi edilmesi bütün belirtilerin ortadan kalkması için yeterli olmayabilir.

Uyku Apnesi Tedavisi Depresif Belirtileri Azaltabilir Mi?

Uyku apnesinin uygun şekilde tedavi edilmesi gece solunumunun düzenlenmesine, uykunun daha az bölünmesine ve gündüz uyanıklığının artmasına yardımcı olabilir. Uyku kalitesindeki iyileşme bazı kişilerde enerji, dikkat, motivasyon ve ruh hâli üzerinde olumlu etki sağlayabilir.

Uyku apnesi tedavisinde CPAP gibi pozitif hava yolu basıncı cihazları, ağız içi araçlar, kilo yönetimi, uyku pozisyonunun düzenlenmesi veya seçilmiş kişilerde cerrahi yöntemler değerlendirilebilir. Tedavi seçimi uyku apnesinin türüne, şiddetine ve kişinin genel sağlık durumuna göre planlanır.

Uyku apnesinin tedavi edilmesi depresif belirtilerin azalmasına yardımcı olabilse de depresyon için gerekli psikiyatri veya psikoterapi desteğinin yerine geçmez. Ruhsal belirtiler uyku apnesi tedavisine rağmen devam ediyorsa ayrıca değerlendirilmelidir.

Depresyon tedavisinde kullanılan ilaçlar doktor önerisi olmadan başlanmamalı, değiştirilmemeli veya bırakılmamalıdır. Bazı ilaçlar uyku düzenini ya da gündüz uyanıklığını etkileyebileceği için kişinin kullandığı bütün ilaçları hekimiyle paylaşması önemlidir.

Ne Zaman Profesyonel Destek Alınmalıdır?

Uyku apnesine veya depresyona işaret edebilecek belirtiler günlük yaşamı etkiliyorsa profesyonel değerlendirme alınmalıdır. Özellikle belirtilerin uzun süredir devam etmesi, iş veya okul performansını düşürmesi ve kişinin sosyal yaşamdan uzaklaşmasına neden olması önemlidir.

Aşağıdaki durumlarda sağlık uzmanına başvurulmalıdır:

• İki haftadan uzun süren çökkünlük
• Günlük etkinliklere karşı belirgin ilgi kaybı
• Sürekli yorgunluk ve isteksizlik
• İş, okul veya ilişkilerde işlev kaybı
• Şiddetli kaygı veya panik belirtileri
• Kontrol edilemeyen gündüz uyku hâli
• Yüksek sesli horlama ve uykuda nefes durması
• Araç kullanırken veya çalışırken uyuklama
• Ciddi uykusuzluk ya da aşırı uyuma
• Kendine zarar verme veya yaşamına son verme düşünceleri

Kendine zarar verme ya da intihar düşüncesi bulunan kişi yalnız bırakılmamalıdır. Bu durumda beklemeden 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı veya en yakın acil servise başvurulmalıdır.

Uyku apnesine bağlı kontrol edilemeyen gündüz uyku hâli bulunan kişilerin de değerlendirme tamamlanana kadar araç kullanmaması ve dikkat gerektiren riskli işlerden kaçınması gerekir.

Uyku Ve Ruh Sağlığını Desteklemek İçin Neler Yapılabilir?

Uyku apnesi ve depresif belirtiler birlikte bulunduğunda uyku düzeni, ruh sağlığı, fiziksel aktivite ve günlük yaşam alışkanlıkları bir bütün olarak ele alınmalıdır. Yaşam tarzı düzenlemeleri tedaviyi destekleyebilir; ancak hekim veya ruh sağlığı uzmanı tarafından önerilen tedavinin yerine geçmez.

Uyku ve ruh sağlığını desteklemek için şu adımlar değerlendirilebilir:

• Her gün benzer saatlerde uyumaya ve uyanmaya çalışmak
• Hekimin önerdiği uyku apnesi tedavisini düzenli uygulamak
• Fazla kilo varsa kontrollü kilo yönetimi planlamak
• Sağlık durumuna uygun düzenli fiziksel aktivite yapmak
• Yatmadan önce alkol tüketiminden kaçınmak
• Sigara kullanımını bırakmak
• Geç saatlerde ağır öğünler tüketmemek
• Uyku ilaçlarını doktor önerisi olmadan kullanmamak
• Yatmadan önce ekran kullanımını azaltmak
• Ruh hâlindeki değişiklikleri sağlık uzmanıyla paylaşmak
• Sosyal destekten ve yakın ilişkilerden yararlanmak
• Gerekli görüldüğünde psikiyatri veya psikoloji desteği almak

Uyku süresinin uzatılması tek başına uyku apnesini düzeltmez. Solunum durmaları devam ettiği sürece kişi uzun saatler uyusa da dinlenemeyebilir. Benzer şekilde yalnızca horlamanın azalması, uyku apnesinin tamamen geçtiğini göstermez.

Happ Health İle Evde Uyku Testinizi Planlayın

Sürekli yorgunluk, motivasyon kaybı veya odaklanma güçlüğüne yüksek sesli horlama, uykuda nefes durması ve gündüz uyku hâli eşlik ediyorsa altta yatan bir uyku bozukluğu değerlendirilmelidir. Medical Park ve Liv Hospital güvencesiyle sunulan Happ Health Evde Uyku Testi hizmeti, uyku sırasındaki solunum olaylarının ve oksijen değişimlerinin kaydedilmesine yardımcı olabilir.

Evde Uyku Testi depresyon tanısı koymaz ve ruh sağlığı değerlendirmesinin yerine geçmez. Sonuçlara göre uyku sağlığı ve ruh sağlığı desteği birlikte planlanabilir.

Happ Health ile Her Yerde, Herkes İçin, Hep Sağlık yaklaşımıyla uyku sağlığınızı değerlendirmek için ilk adımı bulunduğunuz yerden atabilirsiniz.